Munnikenland, een bijzonder gebied op de plek waar de Maas en de Waal samenkomen. Ik had er nog nooit van mijn leven van gehoord, tot ik op Instagram fantastische foto’s tegenkwam bij André. Hij post schitterende foto’s van de grote grazers en in het gebied en ik wilde dat ook. Ik wilde ook dat soort foto’s kunnen nemen. En dus trok ik de stoute schoenen aan en stuurde André een berichtje met de vraag waar ik moest zijn en of hij tips had voor mij. Wat volgde was een spontane reactie waarin André mij uitnodigde om een dag naar Munnikenland te komen en samen met hem het gebied te ontdekken. Ik heb er geen seconde over hoeven nadenken en zei gelijk ja. En zo trok ik op een zaterdagochtend in juni om 5.45 uur de voordeur achter mij dicht en vertrok ik naar de grens van Brabant en Gelderland. 

Vroeg de deur uit

Het is zaterdagochtend 13 juni en om 4.45 uur gaat mijn wekker de eerste keer af. Moeizaam open ik een oog en zet mijn wekker op sluimeren. Het kost mij moeite om wakker te worden. Niet gek aangezien ik niet kon slapen vannacht door de warmte en pas om 1.30 uur vannacht in slaap viel. Maar goed ik ga dit doen. Na een mentale schop onder mijn eigen kont stap ik, twintig minuten nadat de wekker voor de eerste keer afging, mijn bed uit. Tandenpoetsen, borstel door mijn haar, aankleden, broodjes smeren, smoothie maken en koffie zetten. Alles gaat op de automatische piloot. De koffie is voor in de auto, in de hoop dat ik er wakker van wordt. Ok, cameratas inpakken. Nu moet ik even opletten want het zal me gebeuren dat ik weg rij zonder camera, ja dat is mij eerder overkomen, of een geheugenkaart en/of accu vergeet. Moeten we niet hebben dus geconcentreerd pak ik alles in. 

En dan in de auto. Als ik wegrij vallen er nog langzaam regendruppels op de voorruit, maar als ik een half uur later de A15 heb bereikt zie ik langzaam een zonnetje doorbreken. De voorspellingen zijn goed en de zon gaat vast en zeker winnen. Ik volg mijn navigatie de snelweg af voor het laatste stukje. Over een soort dijkweg, de Wakkere dijk, rijd ik het gebied in en moet even stoppen voor de tientallen, misschien wel honderden, ganzen die besloten hebben om niet links, maar rechts van de weg te willen zijn. Geduldig laat ik hen oversteken. Volgens de aanwijzingen van André rij ik door naar de parkeerplaats waar de campers ook mogen staan. Hij staat daar op mij te wachten als mijn autoklok 6.58 uur aangeeft. Ik ben er en Munnikenland ligt uitgestrekt om mij heen. Ik ben zo benieuwd.

Munnikenland

Munnikenland; onderdeel van de Bommelerwaard

Op het uiterste puntje van Gelderland, daar waar de Maas en de Waal elkaar net niet raken, ligt het mooie Munnikenland. Een fantastisch Natura2000 gebied waar niet alleen natuur te beleven is, maar ook cultuurhistorie ruimschoots aan bod komt. Met Slot Loevestein als episch centrum van dat alles.

Het gebied is onderdeel van de Bommelerwaard, met natte ooibossen, waar de bomen met hun voeten in het water staan, graslanden met uitbundig bloeiende bloemen en uiterwaarden vol weide- en watervogels. Een dynamisch en robuust natuurgebied mét een belangrijk deel Nederlandse cultuurhistorie. De verdedigingswerken van de Nieuwe Hollandse Waterlinie laten zien hoe wij vroeger het water gebruikten om de vijand weg te houden.

Het Munnikenland is de afgelopen jaren flink op de schop gegaan. In het kader van Ruimte voor de Rivier werd er landinwaarts een nieuwe dijk, genaamd de Wakkere dijk, aangelegd en werd de oude Deltadijk weggegraven. Zo ontstond er een flinke overstromingsvlakte waar de rivier bij hoogwater haar gang kan gaan. Het is duidelijk te zien dat dit ook daadwerkelijk nodig is aan de hoeveelheid drijfhout die ver ‘landinwaarts’ nog te vinden is. André vertelt over de hoge waterstand en hoe de dijk helpt om de grote grazers droog te houden. Leuk om een keer op die manier over een natuurgebied te horen van iemand die hier elke dag uren doorbrengt. 

Dat wat veel mensen niet weten is dat de grote grazers in Nederland geen eigendom zijn van Staatsbosbeheer. Staatsbosbeheer schakelt hiervoor de diensten in van organisaties die verschillende soorten grote grazers uitzetten in natuurgebieden en ook beheren, Zoals FREE Nature. Al sinds 2000 is de Rode Geus te vinden in het Munnikenland. Eerst in een klein groepje, maar inmiddels is de kudde uitgegroeid tot ruim 60 runderen. In 2007 kwamen de Koniks erbij. Op dit moment telt de kudde ruim 100 dieren en is daarmee de grootste vrijlevende paardenkudde van FREE Nature. Vandaag staan er voor mij dus koeien en paarden op het programma. 

Bekijk ook een aflevering van Binnenste Buiten waar boswachter Marieke op pad gaat met Tanja van FREE Nature. Vanaf minuut 8 start het deel over het gebied

(bronnen staatsbosbeheer.nl, freenature.nl en slotloevestein.nl)

Munnikenland

Slot Loevestein

En middenin dit natuurgebied ligt dus Slot Loevestein. Een waar kasteel middenin de natuur met de Maas en de Waal ‘voor de deur’. Het slot bestaat al een jaar of 650. In 1361 startte ridder Dirc Loef van Horne met de bouw van het slot. In de jaren die komen heeft het slot vele bestemmingen gehad. Zo was het ooit de plek waar ridders woonden, was het een verdedigingsplek om de Hollanden te beveiligen, maar is het ook gebruikt als staatsgevangenis voor onder andere Hugo de Groot. Op dit moment is het slot te bezoeken als museum. 

Munnikenland

André wacht mij al op

Als ik, zogezegd, rond 7 uur de parkeerplaats op draai staat André al op mij te wachten. Na een kennismaking op gepaste afstand, we zitten nog steeds in de Coronatijd, lopen we door een hekje het gebied in. Onder het wandelen praten André en ik over onze hobby en wat het fotograferen en de natuur ons brengt. Hij vertelt dat hij niet alleen hobbymatig in het gebied komt, het is ook zijn werkplek. Als toezichthouder van de grote grazers komt hij elke dag minimaal één keer in Munnikenland. Hij doet zijn ronde, onderhoud het terrein en checkt de dieren. Zodra ik mijn eerste stappen in Munnikenland heb gezet, vind ik mijn werkplek thuis en op kantoor toch maar wat saai worden. Wat een gebied. Je zak er mogen werken! 

De zon steekt door de wolken heen boven de Waal en de eerste dieren staan rustig te grazen aan de oever. De serene rust die van dit plaatje uitstraalt is heerlijk. Hier kun je gewoon bijna geen werkstress van krijgen. Gedurende de dag vertelt André over verschillende situaties die hij heeft meegemaakt met de dieren. Zoals bijvoorbeeld toen het hoog water was en de dieren naar hoger gelegen gebied moesten.

Munnikenland

Struinen zonder paden

In Munnikenland zijn geen wandelpaden te vinden. Je wandelt dus gewoon door de, soms ruige, natuur en moet niet opkijken van een beetje modder hier en daar. Gedurende de uren die volgen lopen André en ik het hele gebied rond. Hij laat mij allerlei mooie plekjes en foto’s zien die hij gedurende een werkdag zoal maakt. Van de geboorte van een kalfje of veulentje (op zijn foto’s dan. Ik zie dit helaas niet deze dag) tot een beverburcht en zwanennesten. Het is letterlijk struinen. 

Het eerste deel van de route zie ik voornamelijk een aantal Rode Geuzen in de verte. Het is een bijzonder soort rund. Ik heb ze nog nooit eerder gezien. De stieren zijn, net als van andere soorten runderen, één bonk spieren en een kop met hoorns. Maar als je hen met rust laat en afstand houdt, vinden de aanwezigheid van mensen wel prima. 

Munnikenland
Munnikenland
Munnikenland

De grote kudde

Na een tijd wandelen door Munnikenland begin ik mij net af te vragen waar die paarden nou zijn die ik had verwacht. We zijn aangekomen bij de Wakkere dijk, waarover ik heen ben komen rijden, en steken deze over. We gaan het veld in aan de andere kant van de dijk en André laat mij twee vossenhollen zien. Helaas niemand thuis vandaag. Maar in de verte hoor ik ineens gehinnik.

Oh dit is dus wat ik wilde zien vandaag. MIjn hart gaat sneller kloppen. Een stuk voor ons is een grote kudde Konikpaarden te zien. Tientallen mannen, vrouwen en kinderen grazen, slapen en spelen met elkaar. Gehinnik klinkt rechts van mij. Aan de andere kant van het water, een van de geulen die de het water van de rivieren de ruimte zonder overstromingen, staat een ‘eenzame’ hengst op een dijk. Hij hinnikt en voor ik het weet klinkt er vanuit andere hoeken een reactie. Vanuit het stukje bos rechts, vanaf de vlakte aan de andere kant van de Wakkere dijk en vanuit de groep voor ons. Kippenvel staat op mijn armen, zo’n mooi geluid is het.

Munnikenland
Munnikenland

Spelen als oefening voor later

In de kudde voor mij wijst André mij op twee jonge hengsten die met elkaar aan het spelen zijn. Nou als dit spelen is, dan zou ik niet mee willen doen als ik paard zou zijn geweest. De heren maken kleine steigerbewegingen, grijpen met hun tanden naar elkaars knieschijven en nekspieren en slaan met voor- en achterbenen. Het gaat er behoorlijk ruig aan toen en toch klopt mijn fotohartje sneller. Dit zijn dus de foto’s die ik zo graag wilde maken en waarom ik een uur in de auto heb gezeten om met een wildvreemde door Munnikenland te lopen. Helaas zijn de heren snel klaar met spelen en gaan ze verder met grazen. Nou ja, als ik vandaag dat vol steigerende paard niet fotografeer dan is er een reden om terug te komen. 

Het is even tijd voor een pauze vinden we en vooral om water te drinken. De zon is goed doorgebroken en het zweet staat op mijn rug. Natuurlijk ook door de grote cameratas die ik bij me heb. We gaan op een boomstam zitten die er ligt en kijken naar de grazende kudde. We praten met elkaar over onze gezamenlijke hobby en het natuurgebied. Ik stel allerlei vragen over de paarden en André antwoord geduldig. 

Munnikenland

Munnikenland levert fantastische foto’s

Wanneer we opkijken van onze waterflessen zien we dat de kudde dichterbij is gekomen. Nieuwsgierig als de paarden zijn, komen ze kijken wie wij zijn. Achter ons staat een aantal veulentjes. Terwijl ik naar mijn camera grijp doe ik een schietgebedje dat ze niet schrikken en weglopen. Gelukkig is dat niet het geval en ik schiet fantastische foto’s, al zeg ik het zelf. 

Voor ons zijn de hengsten nieuwsgierig en dat is toch even een ander verhaal. Een groepje van 5 hengsten staat links van mij, te dichtbij naar mijn zin. Tijd om onze spullen te pakken. Voordat we weglopen maak ik nog even van de mogelijkheid gebruik om hen van dichtbij te fotograferen. Ze zijn zo mooi en allemaal zo anders. Zo dichtbij zie je de verschillen per dier. Ik zie de oorlogswonden van hun spelen en vechten om de dames. Hier zie ik dat het echt wilde dieren zijn en niet ponies van de manege om de hoek. André vertelt dat er nog veel mensen zijn die de paarden vaak even willen aaien en als ze erop aangesproken worden een grote mond geven. Jammer, want iemand als André zegt het niet voor niets. Deze paarden zijn geen knuffeldieren en zullen ten alle tijden opkomen voor zichzelf, met tanden of benen. En dat geeft zo’n naar einde aan een dagje uit, zullen we maar zeggen. 

Munnikenland

Moeders met veulens

We lopen terug naar waar we vandaan kwamen, de Wakker dijk, en schieten een deel in waar meer bomen staan. De vogeltjes zijn hier perfect te horen en we speuren om ze te kunnen vinden. En dan zien we er eentje, een winterkoninkje. Knap dat we die vinden want het is het kleinste zangvogeltje van Nederland. Dit vogeltje schiet van links naar rechts, van boom naar boom, maar als hij even een paar seconden stil zit…. klik klik klik. Ik heb ‘m.

Verderop, waar het bos uitkomt bij een uitloper van de Maas, liggen een aantal moeders met hun veulentjes aan het strand. In de ochtendzon, rustig bijkomend van wellicht een drukke ochtend. Het is zo’n mooi plaatje dat we de mogelijkheid pakken hen te fotograferen. Meerdere keren geeft André aan dat als hij in de weg staat, ik het moet zeggen. ‘Ik ben hier elke dag en zie dit heel vaak’, zegt hij dan. De vriendelijkheid raakt mij.

Munnikenland
Munnikenland

De rode geuzen

Na de paarden is het de tijd voor de rode geuzen. Precies op het drie-rivieren-punt waar de Merwede, de Maas en de Waal allemaal zichtbaar zijn staan een aantal koeien. Ze staan rustig te grazen en kijken niet op of om als we aan komen wandelen. De stieren vind ik toch wel spannend. Twee van de heren komen richting ons lopen en ik vraag mij hardop af waarom. André stelt mij al snel gerust en wijst op een zandkuil een stuk verderop. Het is warm en ze gaan even een stofbadje nemen. En inderdaad. Beide heren lopen, na elkaar, richting de kuil en werpen met een voorpoot wat zand over hun buik en kop. 

Munnikenland

Pootje baden in de Waal

Aangezien ik het warm heb en de koeien toch wel spannend vind lopen we door naar een strandje verderop. Ik wil heel even mijn bezwete handen, van de warmte en niet de angst voor de koeien, in de rivier houden. Het koude water koelt mijn polsen en als fijne bijkomstigheid worden ook mijn wandelschoenen schoongespoeld. We hebben het laatste uur hier en daar door de modder geploeterd en aangezien ik Munnikenland niet mee naar huis hoef te nemen, spoel ik mijn schoenzolen af. 

Ondertussen varen er behoorlijk grote binnenschepen langs. Op weg naar Rotterdam of vanuit Rotterdam naar Duitsland. Containers, auto’s, zand… alles komt er voorbij. Voor mij een nieuwe wereld omdat ik, afgezien van de Vliet, geen grote binnenwateren gewend ben. Wij hebben de zee, maar geen rivieren. Het is dan ook grappig om te zien dat de Waal ook strandjes heeft en golven die aanspoelen en wegtrekken. Ik denk dat ook dit Munnikenland zo bijzonder maakt voor mij. Het is heel anders dan de natuur waar ik mee opgegroeid ben.

Het middelpunt van Munnikenland: Slot Loevestein

Naast zijn werk als toezichthouder bij FREE Nature, werkt André ook een paar uur per week op het slot. Van grasmaaien tot ridder spelen, hij heeft al van alles gedaan. Hij neemt me mee voor een korte blik op het slot. Hij kan mij niet meenemen op het terrein, vertelt hij, aangezien er strenge regels zijn ivm Corona. Dat snap ik absoluut en ben al blij met de korte blik. 

Terwijl we op de ophaalbrug wat foto’s staan te maken van waterlelies in de buitengracht, komt er een collega aanlopen. Het blijkt de beheerder van het slot en hij laat weten dat André mij mee mag nemen het binnenterrein op. Niet in het slot, maar wel langs de gracht en… tot mijn grote blijdschap, naar de toiletten. 

We betreden het terrein en de eerste stop is het toiletgebouw. Wat een opluchting zeg. Gelijk maar even de twee doppers weer vullen met koud water en een plens water door mijn gezicht. We gaan heel even zitten op een bankje in de schaduw en ik geniet van een boterhammetje met, ondertussen klef geworden, kaas. De zon zorgt voor meer warmte dan ik had verwacht. 

Het terrein van Loevestein is fantastisch. We lopen langs de binnenzijde van de buitengracht en André wijst mij op vanalles. Dit was de plek waar een collega een vos zag lopen en hier zag ik pas geleden een bever. Zelf zien we Loeve & Stein, de zwanen die hier al jaren zwemmen en broeden, met de jongen van dit jaar. Eentje op de rug en eentje in het water. Het is een te schattig gezicht. Oh ik moet hier echt nog eens terugkomen, denk ik bij mijzelf. Zowel om het slot te bezoeken als het natuurgebied.

Munnikenland
Munnikenland

Kom je nog een keer terug?

Als we het slot achter ons laten zijn we toegekomen aan het laatste stukje Munnikenland. Kom je nog eens terug, vraagt André. Nou absoluut zeg ik. Ik vind dit gebied fantastisch. De mogelijkheid om de dieren zo goed te fotograferen, dat is echt waar ik enthousiast van wordt. De volgende keer wil ik een tijdje op één plek blijven en de dieren observeren. Wachten tot ze iets spectaculairs gaan doen. Vooral de paarden hebben mijn hart gestolen, maar dat is wellicht omdat ik altijd al meer dan een paardenmeisje ben geweest dan een koeienmeisje. 

Teruggekomen bij de parkeerplaats gooi ik mijn autodeuren even open. Even luchten, want het is bloedheet daarbinnen. André en ik bespreken kort nog de dag en hij laat mij weten dat ik altijd welkom ben om met hem op pad te gaan. Wanneer ik later de Wakkere dijk weer afrij en enthousiast mijn moeder vertel over de dag, weet ik één ding zeker…. Het duurt niet lang voordat ik terugkom hier!

Ander wild & grote grazers

Lentevreugd in de lente

Lentevreugd in de lente

Lentevreugd… Ik ben er al zo vaak geweest en heb er regelmatig over geschreven. Het is heerlijk dichtbij mijn huis en er is genoeg semi-wild te vinden om te fotograferen. Voor mij dus een heerlijke plek om heen te gaan als ik maar een uurtje of drie heb om te...

error: Content is protected !!